top
Archief: maandag dinsdag woensdag donderdag vrijdag zaterdag zondag
[ Home ] [ Dagbladen ] [ Vacatures ] [ Weersberichten ]

het is vandaag zaterdag 4 mei 2024 13:53:19

Nieuwsarchief van afgelopen woensdag 11 oktober 2023 17:49:21

klik hier voor het nieuws van zaterdag

Weersverwachtingen voor Columbus

aan deze site wordt momenteel nog gewerkt!

Chinese (Simplified)DanishDutchEnglishFrenchGermanIndonesianItalianPortugueseSpanish
Nieuwsbronnen (277)

Alternatief (26)
Blikopnosjournaal.blogspot
bou.blog
bovendien.com
dagelijkse standaard
De Nieuwe Realist- Joost Niemoller
De Stille Waarheid.nl
DrudgeReport.com
E.J.Bron Vertalingen
earth matters
Eunmask.wordpress.com
Fok.nl
Gatestoneinstitute.org
Geenstijl.nl
het kan wel.net
hoezithetnuecht.nl
Lowtechmagazine
naturalnews.com
Newstarget.com worldnews
pieterstuurman.blogspot
Sargasso.nl
Veterans Today
Vice.com
Wanttoknow.nl
Wearechange.nl
welingelichtekringen.nl
Worldunity.me

Dagbladen (28)
360mag.nl
algemeen dagblad
BNdestem.nl
Der Spiegel
De Morgen
de standaard
Elsevier Weekblad.nl
Groene Amsterdammer
hln
hp de tijd
Knack.be
Leeuwarder Courant
Leeuwarder Courant Cultuur
Leeuwarder Courant Friesland
Metronieuws
nieuws.nl
nieuwsblad.be binnenland
nrc economie
nrc.nl
NRC Cultuur
Ongehoord Nederland
parool
Parool Media
Trouw.nl
Volkskrant Cultuur
Volkskrant Nieuws
Volkskrant Opinie
Vrij Nederland

Economie (18)
bank.blog.nl
Beurs.nl
boerenbusiness.nl
Dnb.nl Nederlandse Bank Nieuws
Financial Times Global Economy
Financial Times Europe
Financieel Dagblad
followthemoney.nl
Fondsnieuws.nl
gata.org
Leeuwarder Courant Economie
Nieuwsblad.be Economie
nos economie
Nu.nl Beurs
Nu nl Economie
Toprankblog.com
Yahoo Finance
zerohedge.com

Energie en Klimaat (11)
alternative-energy-news.info
climatedepot.com
Duurzaambedrijfsleven.nl
duurzaamnieuws.nl
Eneco Newsroom
essent nieuws
Fluxenergie.nl
Klimaatgek.nl
Nulpuntenergie.net
Staatvanhet-klimaat.nl
Wattsupwiththat.com

Entertainment (8)
DamnCoolPics
foksuk
Loesje
optical illusians
Reddit.com
The Oatmeal
Themost10.com
Wonderlist.com

Europa (7)
Daily Express
Daily Mail
Die Zeit
El Pais
Frankfurter Allgemeine
Independent.co.uk World
the guardian

Evenementen (10)
Eventplanner.nl
festileaks.com
festivalinfo - agenda
Frieslandhollandnieuws.nl
friesnieuws.nl
Fries Museum Fotos Flickr
Nu.nl Friesland en Groningen
Partyflock Groningen
Partyflock Leeuwarden
theater sneek

Horoscoop (1)
Jouw Horoscoop

ICT (9)
Computable.nl
Computeridee
emerce
pcmweb.nl
Security.nl
Slashdot
Tweakers.net
Virus Alert.nl
ZDnet Benelux

Internet (21)
Alarmeringen Drenthe
alarmeringen friesland
Alarmeringen Groningen
alarmeringen politie nl
Finsteropfryslan.frl
Google News Nederland
Google News NL
Google News Voorpagina
Joop.nl Nieuws en Opinie
Liwwadders
nieuwsdump.nl
Nu nl Algemeen
Nu nl Binnenland
Nu nl Buitenland
Nu nl Cultuur
Nu nl Internet
Nu nl Opmerkelijk
opiniez.com
Skynet.be Nieuws Belgie
suksawat.nl
the post online nieuws

LF2018 (7)
Blokhuispoort.nl - Blog
Friesland2018 op Flickr
Google News Leeuwarden 2018
Google News LF2018
Google News Reuzen Royal de Luxe
Leeuwarden2018 op Flickr
LF2018 op Flickr

Maatschappij (2)
Activistpost.com
Transitiontowns.nl

Muziek (1)
Festivalinfo Nieuws

Overheid (5)
0
Politie.nl Fryslan Gezocht
Politie.nl Landelijk
Provincie Fryslan
RIVM Nieuwsberichten

Politiek (4)
Businessinsider.nl - Politiek
Europa.eu Press releases
Europa.eu Research and Innovation
NOS Politiek

Sport (7)
ad sportwereld
Eredivisielive.nl
Leeuwarder Courant Sport
Maxverstappen.net
Nieuwsblad.be Snelnieuws
NOS Sport
Sportinnederland.com

Tech (4)
Businessinsider.nl - Tech
Fablab.nl
Frysklab.nl
Sciencemag.org - Tech

Trends (3)
Frankwatching.com
SmallBusinessTrends
trendwatching.com

TV (15)
BNR Radio
Dailymail TV Showbizz
Films Op TV
filmvandaag - bioscoopoverzicht
Filmvandaag - Vandaag op TV
Geenstijl TV
GPTV Friesland
humo
Mediacourant
nos algemeen
NOS Headlines
Omrop Fryslan
RTL Nieuws NL
Topdocumentaryfilms
zappen.blog

Valletta2018 (5)
Google News Malta2018
Google News Valletta2018
Malta Independent.com.mt
Malta2018 op Flickr
valletta2018 op Flickr

Weersberichten (4)
Buienradar
KNMI nieuws
knmi waarschuwingen
KNMI weer

Wetenschap (23)
Algemeen Dagblad Wetenschap
Astroblogs.nl
Big Think.com
Dailymail Science
Discovermagazine.com - Technology
Google News Wetenschap
kennisland
Knack.be Wetenschap
Newscientist.com
Newswise.com Latest
Newswise.com Science
NOS Tech
Nporadio1.nl Wetenschap
NuTech.nl
Nu nl Wetenschap
Openculture.com
Quest.nl
ScienceAlert - Latest
Sciencedaily.com
scientas.nl
Universiteit van Nederland
Visionair
Volkskrant Wetenschap

World (23)
AllAfrica
Al Jazeera
BBC World
CBS News
Chinapost.nownews.com - Taiwan
CNN Topstories
CNN World
Free Domain Radio
Intellihub
James Corbett Articles
Jim Rogers
John Pilger
Liveleak VideoNews
Michael Moore
NOS Buitenland
Peter Schiff
Population
Russia Today
The Corbett Report
Washington Post World
Webster Tarpley
Yahoo News
yahoo topstories

Zakelijk (5)
Businessinsider.com All
Businessinsider.nl - Finance
Businessinsider.nl - Ondernemen
Marketupdate.nl
Newswise.com Business

Zorg (30)
Ahealthylife.nl
Artsenapotheker.nl Kanaal 1
Artsenapotheker.nl Kanaal 2
dailymail heath
Europa.eu Health
fryzo aanmeldingen
GGZ Nieuws.nl
Goedgezond.info
Google News Corona
Google News Gezondheid
Google News Kanker
healthbytes.me
Healthwatch.nu Gezondheidswaakhond
Healthyfoodteam.com
inkazo.nl
IOCOB-complementaire en alternatieve geneeskunde
Kloptdatwel.nl
Knack.be Gezondheid
Nationalezorggids.nl
Newswise.com MedNews
Nu nl Gezondheid
Psychcentral.com
Psychcentral.com Blog
Psychologiemagazine.nl
Psychologytoday.com
Rechtopgezondheid
Skepsis.nl
Stichtingmediwiet.nl
Weston A. Price
zorgkrant.nl


508 items in de category Wetenschap in woensdag     De links 126 t/m 150.

 
Nederland: NOS_Tech: [ Geolocation ]   (Laatste update: woensdag 11 oktober 2023 09:00:33)
  • Amazon steekt tot 4 miljard in AI-belofte Anthropic

    Opnieuw steekt een techbedrijf veel geld in een AI-startup. Dit keer is het Amazon, dat om te beginnen 1,25 miljard dollar (omgerekend 1,17 miljard euro) neerlegt voor een belang in Anthropic. Het bedrijf heeft z'n eigen chatbot ontwikkeld, genaamd Claude, waarbij sterk de nadruk wordt gelegd op het ontwikkelen van veilige kunstmatige intelligentie.

    Het investeringsbedrag van Amazon kan nog verder oplopen naar 4 miljard dollar. Wat Anthropic met het geld precies gaat doen, is niet bekendgemaakt. De kans is groot dat in ieder geval een deel van het geld gebruikt gaat worden voor het financieren van rekencapaciteit in datacenters van Amazon. Anthropic gaat de datacenters van de techgigant als 'primaire' plek gebruiken.

    Klanten van Amazons clouddienst, Amazon Web Services, krijgen daarnaast toegang tot de toekomstige taalmodellen van Anthropic. Hun wordt 'vroege toegang' beloofd tot 'unieke functionaliteiten'.

    Anthropics chatbot Claude is vooralsnog alleen beschikbaar in de VS en in het Verenigd Koninkrijk.

    300 miljoen van Google

    De deal laat ook zien hoe snel het kan gaan: in februari van dit jaar kwam via de Financial Times een soortgelijke deal naar buiten tussen Anthropic en Google. De zoekgigant bleek eind vorig jaar 300 miljoen dollar te hebben geïnvesteerd voor 10 procent van de aandelen. Overigens zegt de start-up dat er "niks veranderd is" aan de afspraken met Google.

    Hoewel Amazon bereid is tot 4 miljard dollar te investeren, is de deal nog altijd klein vergeleken met de samenwerking tussen OpenAI en Microsoft. De softwaregigant investeerde tot nu 13 miljard dollar in de maker van ChatGPT. Belangrijk verschil: OpenAI werkt exclusief met Microsoft voor datacentercapaciteit, Anthropic niet met Amazon.

    Anthropic werd in 2021 opgericht door voormalig medewerkers van OpenAI, die het bedrijf te commercieel vonden worden en hun eigen bedrijf een 'AI-veiligheidslab' noemen.

    Voedselvergiftiging

    De angst dat hun uitvinding misbruikt kan worden is groot. Een verslaggever van The New York Times, die een aantal weken bij Antropic doorbracht voor een verslag, verwoordde dit door zichzelf te vergelijken met een culinair verslaggever die naar een nieuw geopend restaurant gaat, om vervolgens met medewerkers te praten die het alleen maar willen hebben over voedselvergiftiging.

    Ze zijn dus heel bang bij Anthropic dat hun chatbot uit de bocht vliegt. Om dat te voorkomen hebben ze Constitutional A.I. ontwikkeld. Het systeem krijgt een set regels, een grondwet zogezegd, waaraan het zich moet houden. Een tweede systeem moet de uitvoering hiervan vervolgens vervolgens controleren en waardig bijsturen.


    Mon, 25 Sep 2023 16:22:41 +0200
  • Na meer dan 50 zaken blijft toezichtraad Meta vaak terugfluiten

    Het moederbedrijf van Facebook en Instagram, Meta, wordt geregeld teruggefloten door de eigen toezichtraad, de Oversight Board. Dat blijkt uit een analyse van de NOS. In bijna drie jaar zijn meer dan 50 uitspraken gedaan. In 75 procent van de gevallen was de raad van oordeel dat het bedrijf de verkeerde beslissing nam.

    De raad is een uniek orgaan. Geen enkel ander techbedrijf heeft een commissie die als toezichthouder fungeert. Het idee is dat een onafhankelijke instantie meekijkt met de ingewikkeldste zaken, die bovendien symbool moeten staan voor een breder probleem.

    De onafhankelijkheid van de Oversight Board staat echter ter discussie. Meta en de raad zelf bezweren dat hij onafhankelijk is, maar dat trekken critici in twijfel omdat de raad een initiatief was van Metatopman Mark Zuckerberg en door het techbedrijf wordt gefinancierd.

    Capaciteitsbeperkingen

    Pietro Ortolani, hoogleraar digitale conflictoplossing aan de Radboud Universiteit, heeft het werk van de raad vanaf het begin gevolgd. Hij ziet zeker positieve kanten: "Volgens mij hebben ze best veel gedaan binnen de mogelijkheden. We hebben zo veel gezien over hoe Facebook en Instagram werken."

    Maar hij is ook kritisch. "Het idee was dat ze met hun oordelen het beleid bij Meta konden veranderen. Denk aan aanpassingen van algoritmes of de kunstmatige intelligentie die ze gebruiken. Of dat is gebeurd, is nog altijd een open vraag. Het niveau van naleven is niet zo geweldig."

    Het feit dat de raad in het merendeel van de zaken Meta terugfluit, moet worden gezien als een teken van onafhankelijkheid, zegt Paolo Carozza, lid van de Oversight Board, in een gesprek met de NOS. "Het is een duidelijke bevestiging dat we niet bestaan om het simpelweg met Meta eens te zijn of namens Meta excuses te maken."

    Een overzicht van wat de raad in bijna drie jaar tijd heeft gedaan:

    De raad probeert naar eigen zeggen steeds zaken uit te kiezen die symbool staan voor meer. Daar zat tot nu toe één Nederlandse zaak bij, over zwarte piet. Deze zaak hoort bij de minderheid waarin de raad Meta in het gelijk heeft gesteld (video met zwarte pieten erin terecht verwijderd).

    Verder strekt het scala van onderzochte zaken zich uit van anti-abortusberichten in de VS (onterecht verwijderd) tot drillrappers in het Verenigd Koninkrijk (onterecht verwijderd), en van protestslogans in Iran (onterecht verwijderd) tot uitspraken van de premier van Cambodja.

    In die laatste zaak wilde Meta een video laten staan, waarin de Cambodjaanse minister-president Hun Sen zijn politieke opponenten bedreigde met geweld. Volgens het techbedrijf was de video zeer nieuwswaardig en was het in het publieke belang deze te laten staan. De raad was het daar niet mee eens.

    De raad wilde dat Meta de video verwijderde, iets wat Meta volgens de afspraak dan moet doen. De raad adviseerde ook om Hun Sens Facebook-pagina en Instagram-account voor zes maanden te schorsen. Maar daar ging Meta niet in mee, volgens het bedrijf is hier "geen basis" voor. Het liet zien dat de invloed van de raad z'n beperkingen heeft.

    Oversight Board-lid Carozza erkent dat ook. Vanwege "veiligheidszorgen" wil hij niet ingaan op deze zaak, maar hij wijst er wel op dat de raad Meta heeft gevraagd om "alles te doen wat het kan om te voorkomen dat zijn platforms worden gebruikt door politici om op te roepen tot geweld".

    Meer transparantie

    Meta is na een advies wel meer uitleg gaan geven over het waarom van moderatiebesluiten. Het zijn de berichten die gebruikers krijgen als een bericht van hen offline wordt gehaald of als ze worden geschorst. In de ogen van Carozza is dit een goed voorbeeld is van wat de raad heeft opgeleverd,

    "We hebben hard gewerkt om te zorgen voor meer transparantie. Het feit is dat we historisch gezien zo weinig weten over welke regels er worden toegepast, waarom bepaalde berichten wel en niet worden verwijderd. Dus ik denk dat de toegenomen transparantie de belangrijkste verandering is."

    In de bijna drie jaar dat de raad nu actief is, is meer dan 2,5 miljoen keer beroep bij het orgaan aangetekend. Dat heeft dus geleid tot iets meer dan 50 uitspraken. Carozza zegt dat de raad inmiddels meer zaken aanneemt. "Tegelijkertijd is het ook belangrijk dat we de juiste zaken doen. Ik heb veel liever dat we minder zaken doen, maar dat ze wel belangrijk zijn en impact hebben."


    Sat, 23 Sep 2023 08:41:22 +0200
  • Internationaal Strafhof deels stilgelegd na hackaanval

    Het Internationaal Strafhof is deels stilgelegd na de hackaanval waar de NOS eerder over berichtte. De afgelopen dagen gingen geplande zittingen in het proces tegen een verdachte van oorlogsmisdaden niet door.

    Dat blijkt uit de website van het Strafhof, waar zittingen de afgelopen dagen uit de agenda zijn verdwenen. Een advocaat van een beklaagde bevestigt dat.

    Vandaag zijn de werkzaamheden hervat, maar het ICT-netwerk van het Strafhof is nog grotendeels op slot, meldt persbureau Reuters. Dat stelt ook de bewuste advocaat: op afstand werken is bijvoorbeeld niet mogelijk. Intern is het kantoornetwerk wel functioneel.

    Signalen

    Vorige week kwamen de eerste signalen van de aanval binnen. Nederlandse overheidsdiensten doet nu onderzoek binnen het Strafhof. Daardoor moet duidelijk worden wie er achter de aanval zit. Ook moet blijken of en hoeveel documenten zijn gestolen, zoals volgens een bron van de NOS is gebeurd.

    Eerder probeerde Rusland een spion als werknemer bij het Strafhof onder te brengen. Ook probeerde het land de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag te hacken. Of Rusland ook achter de nieuwste hack zit, is echter nog onbekend.

    In het Strafhof wordt gewerkt aan zaken tegen Rusland, vanwege de inval in Oekraïne. De informatie die het Strafhof heeft, is zeer gevoelig. Voor verdachten kan het interessant zijn om te weten of er onderzoek naar hen loopt en wie door het Strafhof worden gehoord als getuigen.

    Militieleider

    De geannuleerde hoorzittingen gingen over de zaak tegen Alfred Yekatom, een ex-militieleider uit de Centraal-Afrikaanse Republiek. Hij zou zich schuldig hebben gemaakt aan oorlogsmisdaden, waaronder de inzet van kindsoldaten, moord en marteling.


    Thu, 21 Sep 2023 20:12:27 +0200
  • Supersnel mobiel internet laat nóg langer op zich wachten

    Het had er eigenlijk al lang moeten zijn: supersnel mobiel internet via 5G. Maar het is opnieuw vertraagd, bevestigde het ministerie van Economische Zaken vandaag. Oorzaak: aan de ene kant een belangenspel van allerlei bedrijven en aan de andere kant de Nederlandse Staat, die de veiling van de frequenties organiseert. Volgende maand dient er een rechtszaak die uitsluitsel moet geven.

    5G is al beschikbaar in Nederland: de kans bestaat dat je het al ziet staan boven in je telefoonscherm. Het eerste 'deel' werd door de providers in juli 2020 aangezet nadat een veiling meer dan een miljard euro voor de schatkist had opgeleverd. De komende veiling levert Economische Zaken vermoedelijk opnieuw op z'n minst honderden miljoenen euro's op.

    Het eerste deel leidde tot een kleinere snelheidsverbetering ten opzichte van 4G. Maar de grote stap moet nog komen, met 3,5 GHz. Dat heeft een technische reden: 5G werkt nu alleen op de 700 MHz-band, die een ver bereik heeft, maar een minder hoge snelheid. 3,5 GHz heeft minder bereik, maar wel een hogere snelheid. De gedachte was eerst dat dit 'tweede deel' vorig jaar beschikbaar zou komen, maar in mei van dat jaar werd al duidelijk dat dat niet haalbaar was.

    Veel sneller internet

    5G op de 3,5 GHz-band betekent in de praktijk voor consumenten veel sneller internet op hun telefoon (tot 1000 Megabit, net zo snel als wat je nu vaak kunt krijgen via glasvezel), mits hun telefoon dit ondersteunt. Voor bedrijven betekent het dat ze hun eigen privénetwerk kunnen opzetten als ze meedoen aan de veiling. Een netwerk waarover ze veel meer controle hebben. In andere Europese landen is de uitrol van 3,5 GHz al veel verder.

    De rechtszaak dient op 11 oktober. Er staan in totaal negen partijen tegenover de Staat. De zaak draait om het vaststellen van de kaders voor de frequentieveiling. Via de rechter hopen de afzonderlijke procespartijen invloed uit te oefenen op de voorwaarden.

    Het gaat onder meer om Nederlandse providers met een eigen netwerk: VodafoneZiggo, Odido (voorheen T-Mobile) en KPN. Maar ook onder meer het Havenbedrijf Rotterdam en Schiphol zijn erbij, zij willen meer plek voor hun eigen 5G-netwerk.

    Satellieten

    Een andere procespartij is satellietbedrijf Inmarsat. Dat is gevestigd in Friese Burum en biedt vanuit daar al vijftig jaar satellietcommunicatie aan. Het is in bijzonder van belang voor de scheepvaart, het wordt ook wel '112 op zee' genoemd. Een landelijke uitrol van 5G op 3,5 GHz botst met de satellietcommunicatie die wordt verzorgd door dit bedrijf.

    Het plan is dat Inmarsat verhuist naar Griekenland. Demissionair minister Adriaansens van Economische Zaken schreef vorige maand in een Kamerbrief dat de verhuizing in een "vergevorderd stadium" is. "De bouw van het satellietgrondstation is afgerond en op dit moment vinden in Griekenland de laatste configuratietesten plaats."

    'Onvoldoende zekerheid'

    Bovendien heeft het bedrijf een vergunning gekregen van Griekenland om daadwerkelijk aan de slag te gaan. Deze loopt tot eind 2027 en kan daarna worden verlengd tot eind 2032. Adriaansens schrijft in de brief dat Inmarsat deze constructie niet "voldoende zekerheid" vindt geven om daadwerkelijk te verhuizen, het bedrijf wil dat het zeker is tot en met 2032.

    Daar zit het probleem. De minister schrijft dat Griekenland niet een vergunning voor een dermate lange periode mag afgeven. Dat de Griekse autoriteiten "zeer blij zijn" met de komst van het satellietbedrijf en bovendien het belang onderkennen van wat het doet, neemt volgens Adriaansens niet weg dat een langere vergunning er niet in zit.

    Inmarsat-directeur Gerard Luursema neemt daarmee geen genoegen. "We hebben te maken met internationale afspraken over het verzorgen van communicatie met zeelieden", zegt hij. "We moeten zeker weten dat we noodoproepen kunnen blijven faciliteren."

    Ondertussen vindt de minister dat er genoeg aan is gedaan om de toekomst van Inmarsat zeker te stellen. Maar daar verzet het satellietbedrijf zich tegen, schrijft Adriaansens. Vorige maand besloot ze dat het recht van het bedrijf op de 3,5 GHz-band vervalt per 1 februari volgend jaar. Dat is een van de dingen waar het volgende maand over zal gaan.

    Het ministerie van Economische Zaken kan nog niet zeggen wanneer er wel geveild gaat worden. Dat hangt af van het oordeel van de bestuursrechter. Zodra de veilingregeling officieel is gepubliceerd, heeft de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur zo'n zes maanden nodig om de veiling op te zetten.


    Thu, 21 Sep 2023 17:57:16 +0200
  • Overheidsfonds moet hightechbedrijven beschermen tegen ongewenste eigenaren

    Het kabinet zet 100 miljoen euro apart om te voorkomen dat bedrijven van "strategisch belang" via investeringen of overnames in handen komen van ongewenste eigenaren. Het plan is gisteren, op Prinsjesdag, gepubliceerd door het ministerie van Economische Zaken.

    Bij 'ongewenste eigenaren' wordt er vrij snel gekeken naar China en ook Rusland. Met name China is druk bezig een technologische grootmacht te worden, iets wat met argusogen wordt gevolgd door het Westen. In een Kamerbrief van minister Adriaansens wordt het geld omschreven als "laatste redmiddel" bij risico's voor de nationale veiligheid als wetgeving of een investering van andere partijen geen soelaas bieden.

    Het is een aanvulling op een nieuwe wet, waarmee kan worden ingegrepen als overnames de nationale veiligheid raken. "Maar als de wet niet toereikend genoeg is, kun je ook tijdelijk een bedrijfsbelang nemen", legt een woordvoerder uit.

    Eerder ingegrepen

    Economische Zaken heeft afgelopen jaren al een paar keer ingegrepen. Bijvoorbeeld in 2020, toen het een lening van 20 miljoen euro gaf aan Smart Photonics. Dat is een bedrijf dat chips maakt die werken op basis van licht in aanvulling op elektriciteit, waardoor de chips sneller en zuiniger wordem. Er stond toen een Chinees bedrijf klaar om te investeren, maar dat zag het ministerie niet zitten.

    Het Twentse Lionix is een ander voorbeeld. De meerderheidsaandeelhouder, die Zuid-Koreaans is, wilde aandelen verkopen. Een Chinese klant van Lionix had interesse, maar Economische Zaken greep in en kocht de aandelen.

    In die twee gevallen moest het ministerie "heel veel schakelen" met het ministerie van Financiën om op korte termijn geld te krijgen voor een investering. "Nu hebben we het zo geregeld dat we voor de komende twee jaar wel middelen hebben om in te grijpen." Volgens de woordvoerder zijn er nu niet meer zorgen over potentiële overnames, maar is het bewustzijn van de risico's toegenomen. "We willen binnen Europa onze afhankelijkheid van landen buiten de EU verminderen."

    Het fonds is, net als de nieuwe wet, 'landenneutraal'. Maar de voorbeelden van Smart Photonics en Lionix illustreren dat er een behoorlijke kans is dat via dit fonds overnames of investeringen door Chinese bedrijven tegengehouden zullen worden.

    Het geld is niet alleen bedoeld voor techbedrijven, maar ook voor andere bedrijven die van strategische belang zijn. Naast technologie gaat het bijvoorbeeld om "essentiële leveranciers" van Defensie en van de inlichtingendiensten. De praktijk zal moeten uitwijzen waar het geld daadwerkelijk naartoe gaat.

    Economische Zaken zal van investeringen het parlement op de hoogte stellen. Het geld - 50 miljoen euro dit jaar en 50 miljoen volgend jaar - wordt niet direct via het ministerie verstrekt. Het wordt gestald bij Invest-NL, een investeringsvehikel van de Nederlandse overheid.

    'Verkapt protectionisme'

    Vanuit de industrie wordt wisselend gereageerd. Belangenorganisatie van de technologische industrie FME benadrukt dat "terughoudendheid en precisie" van groot belang zijn. "Dit moet geen vorm van verkapt protectionisme worden."

    Werkgeversorganisatie VNO-NCW noemt het fonds een goede zaak. "Stel dat er in Nederland een bedrijf is met bepaalde technologieën die niet zo wenselijk zijn om naar het buitenland te gaan vanwege economische veiligheid, dan moet Nederland er wel voor kunnen zorgen dat een onderneming kan doorgroeien."

    Photon Delta, brancheorganisatie van de fotonica-industrie, noemt het een "belangrijke eerste stap", maar benadrukt ook dat het geld niet voldoende zal zijn. "De waarde van de bedrijven die interesse trekken van ongewenste partijen ligt zeer waarschijnlijk een stuk hoger."

    De woordvoerder van Economische Zaken spreekt van een "reëel" budget. "Je doet dit vaak samen, met bijvoorbeeld Invest-NL en institutionele beleggers. We zullen niet snel de enige financier zijn."


    Wed, 20 Sep 2023 17:19:28 +0200
  • Microsoft in verlegenheid na groot lek gevoelige Xbox-documenten: 'Dit wil niemand'

    Xbox-baas Phil Spencer heeft medewerkers van Microsoft laten weten dat het nooit de bedoeling is geweest om een enorme hoeveelheid bedrijfsgevoelige informatie prijs te geven. "We steken allemaal ontzettend veel passie en energie in ons werk en niemand wil dat werk op deze manier aan de man brengen", schrijft de topman van de gameconsole van Microsoft in een intern memo dat in handen is van tech-site The Verge.

    Gisteren werd duidelijk dat er een opzienbarende hoeveelheid gevoelige Xbox-documenten was uitgelekt in de rechtszaak van de Amerikaanse mededingingsautoriteit FTC tegen de overname van game-uitgever Activision Blizzard door Microsoft. De stukken gaven onder meer details prijs over de volgende generatie Xbox-consoles die kennelijk in 2028 zou moeten uitkomen; informatie waar concurrenten maar wat graag weet van hebben.

    Ook werd duidelijk dat er is gewerkt aan een nieuwe versie van de al bestaande Xbox Series X, dat er een nieuwe Xbox-controller in de maak is en dat gamemaker Bethesda werkt aan heruitgaven van succesgames The Elder Scrolls IV: Oblivion en Fallout 3. Verder kwamen e-mails op straat te liggen waaruit was op te maken dat Spencer likkebaardend sprak over een eventuele overname van de Japanse gamegigant Nintendo, een grote concurrent.

    'Echte plannen volgen'

    In het interne memo waarin Spencer reageert op het gevoelige lek, suggereert hij dat niet alle uitgelekte plannen meer even relevant zijn. "Ik weet dat dit heel teleurstellend is, ook al zijn veel van de documenten meer dan een jaar oud en zijn de plannen inmiddels verder geëvolueerd."

    Via X, het voormalige Twitter, benadrukt de Xbox-baas dat ook. "We hebben gesprekken gezien over oude e-mails en documenten. Het is niet leuk om te zien dat het werk van ons team op deze manier naar buiten komt, omdat er zoveel is veranderd en er is nog zoveel om enthousiast over te zijn, of in de toekomst te worden. We zullen onze echte plannen bekendmaken als we zover zijn."

    De rechtbank die de FTC-zaak behandelt, heeft gereageerd op de ongeplande onthullingen van Microsoft. Volgens de rechter heeft het techbedrijf zelf per ongeluk de documenten ontsloten door ze verkeerd aan te leveren. Inmiddels zijn alle stukken weer verwijderd en moet Microsoft ze opnieuw aanleveren, maar gamejournalisten die de documenten hebben ingezien schrijven het ene na het andere artikel erover.

    Astronomische bedragen

    Overigens is het Xbox-lek niet het enige onthullende lek in de Amerikaanse rechtszaak over de overname van Activision Blizzard. In juni werd per ongeluk onthuld dat Xbox-concurrent Sony astronomische bedragen heeft neergeteld voor de exclusieve succesgames The Last of Us: Part II en Horizon Forbidden West. Toen kwam het doordat de stukken slordig geredigeerd waren en doorgestreepte bedragen leesbaar waren gebleven.


    Wed, 20 Sep 2023 04:02:32 +0200
  • Computersystemen van Internationaal Strafhof aangevallen

    Het Internationaal Strafhof in Den Haag is afgelopen week slachtoffer geworden van een cyberaanval. Dat laat het hof weten na vragen van de NOS. Hoe groot de aanval was en om wat voor type aanval het gaat, wil het Strafhof niet zeggen.

    Een bron zegt tegen de NOS dat een groot aantal gevoelige documenten is buitgemaakt, maar dat wil het Strafhof niet bevestigen. Een woordvoerder laat wel weten dat er onderzoek wordt gedaan naar de aanval in samenwerking met de Nederlandse autoriteiten. Daarbij wordt ook gekeken of een buitenlandse overheid achter de aanval zit.

    Het Internationaal Strafhof in Den Haag doet onderzoek naar genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden en vervolgt verdachten. De informatie die het Strafhof heeft, is zeer gevoelig. Voor verdachten kan het interessant zijn om te weten of er onderzoek naar hen loopt en wie door het Strafhof worden gehoord als getuigen.


    Tue, 19 Sep 2023 15:48:51 +0200
  • Eerste veroordeling in Nederland na oprollen Genesis Market

    Een man uit Waddinxveen heeft vandaag gevangenisstraf gekregen voor het maandenlang plegen van digitale inbraken. Hij is de eerste Nederlander die is veroordeeld na een groot internationaal politieonderzoek naar Genesis Market, een forum waar gestolen persoonsgegevens werden verhandeld. De 35-jarige is veroordeeld tot twee jaar cel, waarvan acht maanden voorwaardelijk.

    Op de site werden niet alleen de inloggegevens en wachtwoorden van twee miljoen mensen te koop aangeboden, maar ook hun online vingerafdruk. Met deze extra informatie, zoals cookies en IP-adressen, konden criminelen zich tot in detail voordoen als hun slachtoffer en bijvoorbeeld inloggen op bankrekeningen of bij webwinkels.

    De 35-jarige man kocht op Genesis Market meer dan duizend setjes met persoonsgegevens, waarmee hij op naam van zijn slachtoffers onder meer bestellingen plaatste bij webwinkels. Het Openbaar Ministerie beschrijft zijn werkwijze als "een inbraak waarvan je nooit weet of die voorbij is".

    Wachtwoorden doorgestuurd

    Slachtoffers wisten volgens het OM niet wat ze overkwam, omdat het veranderen van wachtwoorden niets uithaalde. Nieuwe inloggegevens werden namelijk automatisch naar de criminele klanten van Genesis Market doorgestuurd.

    In april rolden politiediensten wereldwijd de online marktplaats op en werden er in tal van landen arrestaties verricht. Er lopen op dit moment nog verschillende onderzoeken naar andere Nederlandse verdachten die gestolen persoonsgegevens zouden hebben gekocht en gebruikt. Een van hen staat volgens de politie mogelijk zelfs in de top-10 van grootste afnemers wereldwijd.


    Tue, 19 Sep 2023 15:26:07 +0200
  • Nederlandse chipfabrikant Nexperia verstrikt in geopolitiek web

    Niet alleen de Nederlandse chipmachinemaker ASML is verzeild geraakt in een geopolitieke strijd. Het van oudsher Nederlandse Nexperia heeft ook last van een veranderend politiek klimaat. Het bedrijf maakt al decennialang de meest eenvoudige chips, maar kampt met problemen nu het in Chinese handen is.

    In Duitsland krijgt Nexperia geen subsidie voor een project in een fabriek in Hamburg, in Wales moet het onder druk van de Britse regering een fabriek afstoten en er is nu onzekerheid over de overname van de Nederlandse chipstart-up Nowi.

    Jarenlang was Nexperia onderdeel van chipmaker NXP, ooit ontstaan binnen Philips. Waar NXP zich focust op de productie van meer geavanceerde sensoren en chips, bijvoorbeeld om contactloos te kunnen betalen met je telefoon, richt Nexperia zich op de 'bulk'. De boutjes en moertjes onder chips, zoals ze het zelf zeggen: in feite simpele schakelaars.

    Het bedrijf maakt er 100 miljard per jaar. Van telefoons tot stofzuigers, koelkasten, auto's of de boormachine: ze zitten overal in.

    Energie uit de omgeving

    Nexperia had zijn oog laten vallen op de Delftse start-up Nowi. Dat bedrijf maakt furore met de manier waarop het zijn chips van energie voorziet. Die wordt namelijk uit de omgeving gehaald, via trillingen, warmte of licht. Denk bijvoorbeeld aan sensoren in de weg - met de chips van Nowi kunnen die via zonlicht aan energie komen, er hoeven er geen batterijen vervangen te worden.

    Maar de overname van Nowi door Nexperia vorig jaar heeft de aandacht getrokken van de overheid. Sinds juni dit jaar is er nieuwe wetgeving, die de minister van Economische Zaken de mogelijkheid geeft om in het kader van de nationale veiligheid bepaalde voorwaarden te stellen aan een overname of die zelfs tegen te houden.

    De overname van Nowi is een van de gevallen waarbij nu bekeken wordt of er met terugwerkende kracht een uitgebreid onderzoek moet komen. Een woordvoerder van het ministerie zegt desgevraagd dat de besluitvorming nog altijd bezig is. Nexperia hoopt dat er snel duidelijkheid komt.

    "Met de nieuwe wet geeft de overheid een duidelijk boodschap aan de techsector af: 'denk maar twee keer na voordat je met een Chinese partij in zee gaat'", zegt Maaike Okano-Heijmans, specialist geopolitiek en technologie bij Instituut Clingendael. Hoewel de wet over meer sectoren gaat dan alleen technologie en er naar spelers uit alle landen gekeken wordt, zal er in de praktijk veel aandacht zijn voor de techsector en trekken Chinese bedrijven bij voorbaat aandacht.

    Dat de overname van Nowi door Nexperia nu onder een vergrootglas ligt, heeft weer alles te maken met het moederbedrijf van Nexperia: Wingtech. Dat Chinese bedrijf nam Nexperia in 2019 over. Het is moeilijk voor te stellen dat dat nu, slechts een paar jaar later, net zo makkelijk zou gaan.

    In gesprek met Bloomberg zei demissionair minister Adriaansens van Economische Zaken vlak voor de zomer dat China een van de landen is waar Nederland "extra alert" op moet zijn en dat bij "gevoelige technologie" de kans bestaat dat deze worden gebruikt voor militaire doeleinden. "Die kennis moet worden beschermd."

    Bart Groothuis, VVD-Europarlementariër, is daar uitgesprokener over. Hij vreest dat de technologie van Nowi specifiek kan terechtkomen in mini-drones die zelfstandig aanvallen kunnen uitvoeren. "Daarmee heeft deze chip potentieel militaire toepassingen."

    'Niet wereldschokkend'

    Nexperia verzet zich tegen dit beeld. De fabrikant is naar eigen zeggen niet van plan de chips te ontwikkelen in de richting waar Europarlementariër Groothuis voor vreest. Het bedrijf noemt de technologie "echt niet zo wereldschokkend" en niet uniek.

    Peter Baltus, hoogleraar elektronica aan de TU Eindhoven, beaamt dit. "Bij ASML is het verhaal heel duidelijk: we hebben iets unieks in handen en moeten voorkomen dat dat bij de verkeerde belandt. Maar Nowi doet niet iets wat zo uniek is."

    Het scenario dat de technologie kan worden gebruikt in kleine drones noemt Baltus niet waarschijnlijk. Dat neemt niet weg dat hij zich wél kan voorstellen dat er militaire toepassingen zijn voor Nowi's technologie. "Denk aan oorlogssituaties waarin je geen batterijen wil hoeven vervangen." Volgens Nexperia komt de technologie van Nowi nu en in de toekomst niet in aanmerking voor militair gebruik.

    Project in Duitsland

    Dat Nexperia tegen problemen aanloopt, laat zien hoe groot de geopolitieke spanningen rond het thema nu zijn. Dat is ook duidelijk merkbaar in Duitsland.

    Nexperia wilde daar geld van de overheid voor een innovatieproject binnen de bestaande fabriek. Dat kan in Duitsland als onderdeel van een speciaal steunprogramma. Maar het consortium van Nexperia kreeg als enige geen financiële steun. Volgens de Duitse zakenkrant Handelsblatt vond verantwoordelijk minister Habeck het verkeerd om subsidie te verstrekken, vanwege het Chinese moederbedrijf van Nexperia en de mogelijke militaire toepassingen van de chips.

    Dit alles tot frustratie van Nexperia, dat zich nu hardop afvraagt hoe graag Europa het bedrijf nog wil hebben.


    Sun, 17 Sep 2023 09:10:54 +0200
  •  
    Nederland: Nporadio1.nl Wetenschap: [ Geolocation ]   (Laatste update: woensdag 13 januari 2021 13:40:42)
  • Wordt microplastic het asbest van de 21e eeuw?

    Er gaat veel geld naar onderzoek en de bestrijding van plastic in de oceaan, maar er is relatief weinig aandacht voor plastic in het menselijk lichaam. En dan met name over de allerkleinste plasticdeeltjes: microplastic. Dat moet anders, zegt onderzoeker Heather Leslie in Spraakmakers

    {prepr_video nid="96ca8db8-44f1-418f-8087-6e0e8d842711" caption="Heather Leslie over microplastics" image=""}Leslie is eco-toxicoloog aan de VU in Amsterdam. Zo ongeveer haar hele wetenschappelijke leven heeft ze gewijd aan plastic. Want ook al is plastic overal, we weten nog steeds weinig van het effect ervan op het menselijk lichaam.

    Lucht, kraanwater, voedsel 

    Toch beginnen we niet helemaal bij nul. We weten in ieder geval al wel dat microplastic vrijkomt bij schuring. We weten ook dat we ermee in contact komen én dat we het binnenkrijgen. Volgens Leslie zelfs dagelijks. "We hebben metingen in de lucht gedaan, het kraanwater en in ons voedsel. Daar vinden we microplastic in terug. Een paar jaar geleden is er een studie geweest dat microplastic in menselijke uitwerpselen vond." Onlangs werd ook een studie gepresenteerd die minuscule plasticdeeltjes in de placenta aantoonde

    {articles "Wat doen kleine plastic deeltjes met baby's?" id="27166" }

    Fijnstof 

    Al jaren is bekend dat het inademen van kleine deeltjes schadelijk kan zijn. "De oude Grieken wisten al dat het niet gezond was om marmerstof in te ademen." Ook zijn er de afgelopen jaren veel onderzoeken verschenen over de schadelijke gevolgen van roet in fijnstof aantonen. Fijnstof kan zorgen voor ontsteking in het menselijk lichaam. Leslie: "En ik wil weten hoe anders plasticdeeltjes zijn dan ander fijnstof." 

    Asbest 

    Volgens haar is het plausibel dat microplastics in het bloed ook voor (chronische) ontstekingen kunnen zorgen in het menselijk lichaam. "Ik hoop dat het meevalt, maar het is niet uitgesloten dat plastic het asbest van de 21e eeuw wordt." 

    {prepr_audio nid="d1cf40d6-91dd-43ba-98ae-44d5f04da093" caption="Heather Leslie over microplastics" }

    Daarom biedt Leslie, samen met een groep wetenschappers die willen dat er meer onderzoek gedaan wordt naar dit fenomeen, vandaag een ‘kennisagenda’ aan staatssecretaris Van Veldhoven. Ze willen dat onderzoek naar plastic net zo hoog op de agenda komt te staan als het verwijderen van plastic uit de oceaan. 

    {articles "Waarom verweerd microplastic gevaarlijker is dan schoon plastic" id="28243" }

    {articles "Wat doen kleine plastic deeltjes met baby's?" id="27166" }

    Download de NPO Radio 1-app

    Met onze app mis je niks. Of het nou gaat om nieuws uit binnen- en buitenland, sport, tech of cultuur; met de NPO Radio 1-app ben je altijd op de hoogte. Download 'm hier voor iOS en hier voor Android.


    Mon, 11 Jan 2021 19:17:00 +0100
  • Werd de wolf hond dankzij ons overtollige jachtvlees?

    Wolven werden honden omdat jager-verzamelaars vlees aan ze gaven dat over was van de jacht. Daardoor werden de wolven mak, en ontwikkelden ze zich langzamerhand tot honden, denken Finse onderzoekers.

    Hoe wolven precies zijn gedomesticeerd, daar breken wetenschappers zich al een tijdje het hoofd over. Wanneer het is gebeurd, is wel ongeveer bekend: tussen de 27.000 en 40.000 jaar geleden. Daarmee is de wolf het enige dier dat is gedomesticeerd voordat de mens landbouw ging bedrijven. Maar hoe gebeurde het, en waarom? Temden we de wolven omdat het handig was voor de jacht, of werden ze langzamerhand tam omdat ze lekker meepeuzelden van het vlees dat de mensen buitmaakten?

    {youtube url="https://www.youtube.com/watch?v=cF__a9daIUI" start="false"}

    Maria Lahtinen en haar collega's denken dat er in de ijstijd heel veel 'schoon' vlees - zonder al te veel vet - beschikbaar was. Wolven houden het daar maanden op uit, omdat ze voornamelijk eiwitten nodig hebben. Mensen daarentegen hebben meer verschillende voedingsstoffen nodig. Daarom ligt het volgens Lahtinen voor de hand dat de mensen soms vlees over hadden, wat ze met de wolven konden delen, schrijft ze in Nature Scientific Reports.

    Geadopteerde wolvenpuppy

    Dat zou dan het beginpunt van de domesticatie zijn geweest. Daarna hebben mensen wellicht wolvenpuppy's geadopteerd die geen ouders meer hadden. Die zouden zijn gehouden als een soort huisdieren, die op een gegeven moment ook konden meehelpen met de jacht.

    {articles "Dit kleine wolfje haalt graag even een bal voor je op" id="21073" }

    Het moge duidelijk zijn dat er geen keihard bewijs is voor deze theorie. Maar de onderzoekers proberen hun werk wel cijfermatig te onderbouwen. Zo berekenden ze bijvoorbeeld hoeveel vlees er destijds beschikbaar moet zijn geweest in de winters, gebaseerd op het aantal prooidieren dat destijds leefde.

    Hoe temt de mens dieren? NPO Focus legt het uit in een uitgebreid beeldverhaal.

    Luister ook:

    {prepr_audio nid="b3ed3bc4-011d-4d8b-afc2-30718bee5242" caption="Hond versus wolf 1" }

    NPO Radio 1 houdt je dagelijks op de hoogte over de laatste ontwikkelingen in de wetenschap  

    Dagelijks tussen 17.00 en 18.30 uur in Nieuws en Co
    Iedere werkdag van 02.00 tot 04.00 uur in Focus 
    En wanneer je maar wil in podcast Focus Wetenschap

    {articles "Wetenschappers verdubbelen levensverwachting van zieke muizen" id="28787" }

    {articles "Hoe vind je een dader als hij een condoom heeft gebruikt?" id="28794" }


    Fri, 08 Jan 2021 10:43:00 +0100
  • 'Gebarentaal juist belangrijk voor ouders met dove kinderen'

    Taalwetenschapper Floris Roelofsen werd een paar jaar geleden vader van een doof kind. Sindsdien verbaast hij zich erover hoe slecht het is geregeld voor dove kinderen en hun ouders in Nederland. Zo wordt veel ouders afgeraden zichzelf en hun kind gebarentaal te leren. Volgens Roelofsen is die taal juist heel belangrijk.

    {prepr_video nid="46abf7ef-2bfb-4855-aba8-00b9d49a365e" caption="Taalwetenschapper Floris Roelofsen" image=""}

    Van alle dove kinderen heeft 95% horende ouders, die geen gebarentaal kunnen. Communiceren is dan lastig, terwijl de eerste levensjaren cruciaal zijn voor de taalontwikkeling.

    Hoe erg is het om in de eerste jaren van je leven geen taal mee te krijgen? "Heel erg", aldus Roelofsen, "ten eerste voor je taalontwikkeling. Je brein ontwikkelt zich de eerste vijf jaar van je leven om taal te kunnen verwerken en produceren. Dat moet echt in die eerste jaren gebeuren.”

    {articles "We kunnen nu allemaal hamsteren in gebarentaal. Hoe is deze taal eigenlijk ontstaan?" id="23150" }

    Onoverbrugbare achterstand

    Als dat niet gebeurt, dan loop je een achterstand op die later niet meer is in te halen. “Dat heeft weer gevolgen voor allerlei andere dingen. Want als een kind niet meekrijgt wat thuis allemaal gebeurt, kan het cognitief achter gaan lopen en sociale situatie niet begrijpen".

    Een paar maanden geleden is gebarentaal in Nederland officieel erkend. Dat is fijn voor bestuurlijke en juridische situaties, maar volgens Roelofsen moet er nog veel meer gebeuren. Het onderwijs zou bijvoorbeeld net zo toegankelijk moeten worden voor dove volwassenen als voor horende volwassenen – "want dat is bij lange na niet het geval."

    {articles "Wordt gebarentaal de derde officiële taal van Nederland?" id="1559" }

    Voor dove kinderen is nog een wereld te winnen, want die leren in eerste instantie nog niet eens gebarentaal. Waarom eigenlijk niet? "Heel veel van die kinderen krijgt op latere leeftijd een cochleair implantaat, een soort ingebouwd hoortoestel."

    Dat is niet altijd de beste oplossing, vindt Roelofsen: "Soms werkt het heel goed, maar soms ook niet. Een flink deel van de kinderen blijft daardoor behoorlijk auditief gehandicapt, ook als ze met het implantaat naar school gaan."

    Sociale uitdaging

    Dove kinderen kunnen zich daardoor nu vaak niet optimaal kunnen ontwikkelen. Niet omdat er is mis is met hun intelligentie – met behulp van gebarentaal kunnen ze zich prima redden – maar omdat ze missen wat er gezegd wordt. Niet alleen de lessen zijn lastig als je de leraar niet goed verstaat, ook spelen op het schoolplein is dan in sociaal opzicht een uitdaging. "Want een-op-een gesprekken zijn prima te volgen met een implantaat, maar stemmen door elkaar is bijna niet te doen."

    Aandacht daarvoor is van belang om psychische problemen en sociale isolatie te voorkomen, vindt Floris Roelofsen. Hij hoopt dat de officiële erkenning van de gebarentaal een eerste stap is om deze problemen aan te pakken.

    Liever luisteren?

    {podcast audio="600045" caption="Taalwetenschapper Floris Roelofsen: leer dove kinderen en hun ouders gebarentaal" }

    NPO Radio 1 houdt je dagelijks op de hoogte over de laatste ontwikkelingen in de wetenschap  

    Dagelijks tussen 17.00 en 18.30 uur in Nieuws en Co
    Iedere werkdag van 02.00 tot 04.00 uur in Focus 
    En wanneer je maar wil in podcast Focus Wetenschap

    {articles "Nog even en de Bijbel is ook te 'lezen' in Nederlandse gebarentaal" id="22052" }

    {articles "Hoe vind je een dader als hij een condoom heeft gebruikt?" id="28794" }


    Thu, 07 Jan 2021 12:47:00 +0100
  • Hoe vind je een dader als hij een condoom heeft gebruikt?

    Verkrachters gebruiken steeds vaker een condoom, waardoor ze minder DNA achterlaten. Dat maakt opsporing moeilijker. Mogelijk bieden vingersporen van de dader uitkomst. Die verraden bijvoorbeeld welk condoommerk er is gebruikt en of de dader rookt.
     

    {prepr_audio nid="2a14abb0-6257-45db-9859-977ca0eecd67" caption="Focus met Ward van Helmond" }

    Stel: de politie treft vingersporen aan, maar de afdruk daarvan zit niet in hun database. Dat hoeft geen dood spoor te betekenen. Vingersporen kunnen potentieel een hoop over de dader vertellen. Of de donor koffie heeft gedronken bijvoorbeeld, rookt, of in aanraking is geweest met explosieven. Maar ook wat voor een condoom hij heeft gebruikt. Dat ontdekte forensisch onderzoeker Ward van Helmond van het Nederlands Forensisch, die onlangs op zijn onderzoek promoveerde.

    Vingersporen zijn sporen die een verdachte achterlaat op een plaats delict. Het is een afdruk van de fijne lijntjes van de vingers: de papillairlijnen. Hiermee brengt de dader stoffen uit zijn huid, zoals aminozuren, talg en zweet, over op een object. Maar ook van dingen die hij aanraakt, zoals gel en crème. Het is wat anders dan een vingerafdruk; dat is een afdruk van een vinger in inkt, zoals bijvoorbeeld op een politiebureau gemaakt wordt.  

    Condoomresten in vingersporen

    "Die afdrukken gebruiken we al honderd jaar, maar daar heb je alleen iets aan als het patroon goed zichtbaar is en als de donor in de database staat", zegt Van Helmond. "Door te kijken naar welke stoffen er in een vingerspoor zitten, kunnen we meer leren over de gewoontes en activiteiten van donoren en zo de daderpopulatie verkleinen." Van Helmond ontdekte dat condooms ook stoffen in het vingerspoor achterlaten en dat je met een chemische analyse het merk en type kunt achterhalen. Als dan blijkt dat een verdachte dat type en merk in zijn bezit heeft, maakt dat het bewijs tegen hem weer wat sterker.    

    {articles "Kees van der Spek: 'Daders ontmaskeren is zo lekker'" id="26519" }

    Een groot deel van zijn promotieonderzoek dankt Van Helmond aan zijn deelname aan Lowlands Science. Daar verzamelde hij in 2016 ruim 1800 vingersporen van meer dan 400 verschillende donoren. De deelnemers zetten een vingerafdruk op een folietje, en dat ging in een reageerbuis mee naar het lab. "Toen zagen we dat je rokers heel goed kunt onderscheiden van niet-rokers. Nicotine zie je terug in de sporen."

    Glijmiddel met pijnstiller 

    Voor het glijmiddelonderzoek bestelden van Helmond en zijn collega 32 verschillende condoomsoorten. "Daar stonden ze bij de afdeling Inkoop wel even van te kijken." Vervolgens onderwierpen ze alle soorten aan een chemische analyse en bepaalden ze welke componenten en in welke dosis, typerend waren voor het bepaalde merk en type. "In sommige type condooms zit bijvoorbeeld een pijnstiller waardoor de man minder voelt en het langer volhoudt." Daarna raakten de wetenschappers de condooms aan en maakten ze afdrukken met hun vingers op glaasjes.

    Met cyanoacrylaat, 'een soort secondelijm', maakten ze de sporen zichtbaar. "We verwarmden de lijm in een gesloten kast in het lab. Dan verdampt de lijm en die hardt dan uit op het vingerspoor en niet op de ondergrond. Je kunt zelfs auto's in zijn geheel hiermee behandelen om te kijken of er ergens vingersporen zitten." De glaasje met de zichtbare vingersporen stopten ze in de massaspectrometer. Dat apparaat meet alle aanwezige moleculen. De massa is een onderscheidende eigenschap en vertelt welke chemische componenten er in het glijmiddel van het condoom zitten.

    {articles "James Bond aan het condoom, waarom niet?" id="13520" } 

    "Door die analyse kunnen we mooi laten zien dat de glijmiddelcomponenten echt in het vingerspoor zitten en niet al op het oppervlakte aanwezig waren." Uiteindelijk konden de wetenschappers de condooms met 91% zekerheid onderscheiden. In 9% van de gevallen zat de techniek ernaast. "Dan ging het bijvoorbeeld om twee Durex-condooms waarbij de één een ribbelstructuur had en de ander glad was. Dat soort dingen zie je niet terug in de glijmiddelsamenstelling."

    Heilige graal: de ouderdom van een vingerspoor 

    Positieve resultaten dus maar de techniek zal nog niet ingezet worden bij de volgende verkrachtingszaak. "Wij voerden ons onderzoek onder ideale labcondities uit", zegt Van Helmond. Buiten het lab spelen er tientallen variabelen een rol en eerst moet duidelijk worden wat de impact van al die variabelen is. "Je wilt bijvoorbeeld weten wat de invloed is van vocht, zonlicht, temperatuur en het type ondergrond."

    De heilige graal is volgens Van Helmond de bepaling van de leeftijd van een vingerspoor met behulp van chemische analyse van afbraakproducten. "Je wilt weten of het spoor gezet is rond het tijdstip van het delict. De verdediging kan in sommige gevallen stellen dat het spoor weliswaar van de verdachte was, maar dat hij op een heel ander moment op die plek was. En dat is nog moeilijk te weerleggen."

    NPO Radio 1 houdt je dagelijks op de hoogte over de laatste ontwikkelingen in de wetenschap  

    Dagelijks tussen 17.00 en 18.30 uur in Nieuws en Co
    Iedere werkdag van 02.00 tot 04.00 uur in Focus 
    En wanneer je maar wil in podcast Focus Wetenschap

    {articles "Succes van DNA-onderzoek niet bewezen" id="15165" }


    Thu, 07 Jan 2021 09:02:00 +0100
  • Wetenschappers verdubbelen levensverwachting van zieke muizen

    Wetenschappers zijn erin geslaagd de levensduur van zieke muizen meer dan te verdubbelen met behulp van genetische manipulatie. Het gaat om muizen met de verouderingsaandoening progeria. Mensen met progeria worden meestal niet ouder dan 12 tot 14 jaar oud.

    De onderzoekers veranderden in een deel van de muizencellen slechts een enkele letter in de DNA-code. Dat de muizen daardoor zoveel langer bleven leven, kwam als een grote verrassing. Ze hadden de aanpassingen namelijk in lang niet alle cellen van de muizen gedaan, maar slechts in 10 tot 60% van de cellen. Het onderzoek wordt donderdag gepubliceerd in Nature.

    {articles "Kunnen we voor eeuwig jong blijven?" id="13155" }

    De boosdoener bij progeria is een zeldzame mutatie die zorgt voor de aanmaak van een abnormaal eiwit, progrerin genaamd. Dat eiwit verkort de levensduur van cellen en tast spiercellen en bloedvaten aan. Sommige lezers zullen de aandoening kennen uit de film The curious case of Benjamin Button uit 2008 met Brad Pitt.

    {youtube url="https://www.youtube.com/watch?v=iH6FdW39Hag" start="false"}

    De onderzoekers maakten voor de aanpassing van het DNA van de muizen gebruik van CRISPR, een nog jonge methode waarmee het mogelijk is om heel precies genen te verwijderen en toe te voegen in het DNA van organismen. De ontdekkers van het CRISPR-mechanisme, Jennifer Doudna en Emanuelle Charpentier, ontvingen afgelopen herfst nog de Nobelprijs voor hun ontdekking.

    {articles "Nobelprijs voor het mechanisme waarmee je de code van het leven kunt herschrijven" id="26836" }

    De muizen kregen overigens de menselijke variant van het aangepaste gen. In principe zou daarom dezelfde methode ook bij mensen kunnen worden uitgeprobeerd. Onlangs werd in de VS nog een nieuw geneesmiddel goedgekeurd, dat de levensverwachting van mensen met progeria met zo'n 2,5 jaar kan verlengen. Dit geneesmiddel en de genetische aanpassing zouden elkaar goed kunnen aanvullen of versterken, verwacht David Liu, de Harvard-wetenschapper die het onderzoek leidde.

    Luister ook:

    {prepr_audio nid="948d1e05-3e3d-4c34-8eb2-e126586dcb0f" caption="Nobelprijs scheikunde voor crispr" }

    {articles "Invasie van de tweekleurige vleermuis" id="1524" }

    {articles "Wetenschappers Koopmans en Gommers winnen Machiavelliprijs 2020" id="28738" }

    NPO Radio 1 houdt je dagelijks op de hoogte over de laatste ontwikkelingen in de wetenschap  

    Dagelijks tussen 17.00 en 18.30 uur in Nieuws en Co
    Iedere werkdag van 02.00 tot 04.00 uur in Focus 
    En wanneer je maar wil in podcast Focus Wetenschap

     


    Wed, 06 Jan 2021 19:01:00 +0100
  • Particuliere DNA-databanken kunnen helpen bij het oplossen van moordzaken

    Commerciële databanken met informatie over het erfelijk materiaal van mensen blijken een waardevolle bron te kunnen zijn bij het oplossen van moorden, bleek recentelijk in Zweden. Het leidde daar tot de aanhouding van de dader van een dubbele moord.

    {prepr_video nid="58e26a00-3768-4a8b-ab6d-11f89736d92c" caption="DNA-deskundige Lex Meulenbroek van het Nederlands Forensisch Instituut" image=""}

    In 2004 werden in Linköping een 56-jarige vrouw en een achtjarig jongetje op brute wijze met een mes vermoord. Afgelopen jaar bleek het DNA van Daniel Nyqvist te matchen met het DNA gevonden op het plaats delict. Ondanks uitvoerig politieonderzoek, getuigenverklaringen en DNA van de dader bleef de identiteit van deze moordenaar zestien jaar lang onbekend.

    In 2015 ontvangt Jan Staaf, hoofdonderzoeker van de dubbele moord, de tip om DNA op te sturen naar particuliere DNA-databanken. Dit zijn commerciële sites waar geïnteresseerden hun DNA naar op kunnen sturen, om meer te weten te kunnen komen over hun familieachtergrond.

    {articles "Het trauma van de Achterhoek: de onopgeloste moord op 12-jarige Rinie Wielheesen" id="28231" }

    Na een wetswijziging op 1 januari 2019, kunnen Staaf en zijn team deze nieuwe techniek in Zweden als pilot toepassen. De hulp van Zweedse stamboomonderzoeker Peter Sjölund wordt ingeschakeld, die door middel van het maken van familieopstellingen en DNA-monsters achterstevoren een stamboom op kan bouwen van de moordenaar. Het lukt Sjölund deze zomer om twee broers aan te wijzen die matchen met het DNA van de dader. De twee broers worden op 9 juni 2020 gearresteerd.

    De dubbele moord in Linköping  

    Op een regenachtige ochtend, 19 oktober 2004, staat Daniel Nyqvist, twintig jaar oud, op met stemmen in zijn hoofd, die hem vertellen twee mensen te doden. Mohammad Ammouri, een jongetje van acht, is op weg naar school, als hij zijn moordenaar ontmoet. Zonder zijn gezicht te zien steekt Nyqvist hem dertig keer in zijn achterhoofd met een bot vlindermes. 

    Anna-Lena Svensson, een 56-jarige taallerares, onderweg naar werk, probeert naar alle waarschijnlijkheid in te grijpen en wordt vijftien keer in haar buik gestoken. Ze leeft nog als de ambulance aankomt, en kan in de laatste seconden van haar leven de ambulancebroeders vertellen dat de dader ongeveer twintig jaar oud leek en dat er geen aanleiding was voor de moord. Kort daarna sterft ze in het ziekenhuis.

    De dader

    Al snel wordt duidelijk dat de jongste van de twee broers de dader is. Daniel Nyqvist, inmiddels 37 jaar oud, leeft jarenlang alleen in een flat in Linköping. Hij heeft nauwelijks vrienden en is werkloos. Ook is hij gediagnosticeerd met het syndroom van Asperger, wat volgens Jan Staaf een verklaring zou kunnen zijn voor het feit dat hij moeilijk kan liegen en de moord vrijwel gelijk bekent. Nyqvist wordt op 21 september dit jaar veroordeeld tot forensische psychiatrische zorg.

    {articles "Feit of Fictie: Als 2 procent van de Nederlanders DNA afgeeft, zijn alle Nederlanders te identificeren" id="16354" }
     
    Door het gebruik van Amerikaanse commerciële DNA-databanken, zoals FamilyTreeDNA en GEDmatch, is deze methode dit jaar voor het eerst in Europa ingezet. In Verenigde Staten is middels deze methode onder andere ook Joseph DeAngelo eindelijk opgespoord. Deze zogenoemde Golden State Killer vermoordde, verkrachtte en mishandelde in Californië tientallen mensen.

    Liever luisteren?

    {podcast audio="564266" caption="De mogelijkheden van DNA, stamboomonderzoek en databanken met DNA-deskundige Lex Meulenbroek" }

    Meer weten? Kijk de uitzending van De Kennis Van Nu: Moordenaar verraden door hobby-DNA-databanken op {link href="https://www.npostart.nl/de-kennis-van-nu/23-12-2020/VPWON_1322820" button="1" niveau1="" niveau2="" niveau3="" event="" target="_self" text="www.npostart.nl " type="action"}

    NPO Radio 1 houdt je dagelijks op de hoogte over de laatste ontwikkelingen in de wetenschap  

    Dagelijks tussen 17.00 en 18.30 uur in Nieuws en Co
    Iedere werkdag van 02.00 tot 04.00 uur in Focus 
    En wanneer je maar wil in podcast Focus Wetenschap


    Tue, 05 Jan 2021 10:28:00 +0100
  •  
    Nederland: NuTech.nl: [ Geolocation ]   (Laatste update: woensdag 11 oktober 2023 15:44:42)
  • EU klaagt bij X over verspreiding desinformatie rond Israëlisch conflict
    De Europese Commissie heeft aanwijzingen dat het sociale netwerk X wordt gebruikt om desinformatie en illegale content over het conflict in Israël te verspreiden. Eurocommissaris Thierry Breton heeft X-directeur Elon Musk opgeroepen harder op te treden.
    Wed, 11 Oct 2023 14:26:14 +0200
  • NU+ | AI maakt nu ook oude schoolfoto's: 'Een onschuldige vorm van narcisme'
    Je ziet ze nu veel voorbijkomen op sociale media: schoolfoto's van mensen uit de tijd dat ze net begonnen te puberen. Maar dit zijn helemaal geen echte foto's. Kunstmatige intelligentie maakt een jarennegentigversie van de geportretteerde persoon.
    Wed, 11 Oct 2023 07:00:25 +0200
  • NU+ | Pesten op TikTok: 'Empathisch vermogen is niet ontwikkeld in die koppies'
    Roddelen over klasgenoten en elkaar uitdagen om extreme dingen te doen. Op socialemediaplatforms als TikTok en Snapchat gebeurt het regelmatig. Grenzen opzoeken hoort ook gewoon bij volwassen worden, zeggen experts. Of dat nou offline gebeurt of op apps.
    Mon, 09 Oct 2023 07:52:06 +0200
  • NU+ | Denk aan je privacy: vul niet lukraak ieder veld van een contactformulier in
    Op veel websites kun je contact opnemen met de website-eigenaar via een contactformulier. Handig, maar volgens experts word je regelmatig verplicht om meer gegevens in te vullen dan echt noodzakelijk is. Bij een datalek vergroot dat de schade.
    Sun, 08 Oct 2023 11:14:52 +0200
  • NU+ | Thuisaccu's kunnen helpen tegen vol stroomnet, maar niet zonder risico's
    Het stroomnet zit op verschillende plekken in Nederland vol. Daardoor kunnen huishoudens met zonnepanelen niet altijd hun overtollig opgewekte stroom terugleveren. Met een thuisaccu kun je die stroom opslaan voor later gebruik, maar veel woningen zijn ongeschikt om veilig van een thuisbatterij te voorzien.
    Sat, 07 Oct 2023 19:35:57 +0200
  • NU+ | Koningin Máxima bijgepraat over AI: 'Niet altijd de oplossing'
    "Wat is eigenlijk het verschil tussen kunstmatige intelligentie en gewoon googelen?", vraagt koningin Máxima tijdens een rondleiding bij de Hogeschool van Amsterdam. Een terechte vraag, maar AI gaat vaak veel verder en dieper dan Google. En dat moet verantwoord gebeuren.
    Sat, 07 Oct 2023 09:42:16 +0200
  • Amazon lanceert eerste satellieten voor Starlink-concurrent
    Amazon heeft de eerste twee satellieten gelanceerd voor zijn Project Kuiper. Het webwinkel- en techbedrijf wil een netwerk van duizenden satellieten opzetten om internetdiensten aan te bieden op aarde. Daarmee gaan ze de concurrentie aan met Starlink van Elon Musks SpaceX.
    Fri, 06 Oct 2023 21:37:05 +0200
  • Digitale lopende band moet 'sushiterreur' in Japanse restaurants voorkomen
    Een Japanse restaurantketen heeft een digitale lopende band bedacht om de gasten te serveren, meldt CNN. Daarmee wil de keten iets doen tegen 'sushiterreur'. Eerder hebben restaurantbezoekers speeksel aan het eten gesmeerd.
    Thu, 05 Oct 2023 16:54:20 +0200
  • AI-stickergenerator in Facebook Messenger maakt ook schunnige stickers
    De nieuwe stickergenerator in Facebook Messenger kan uitgelokt worden tot het maken van schunnige stickers. Op het sociale netwerk X delen verschillende gebruikers van de berichtendienst creaties met bijvoorbeeld billen, borsten en wapens.
    Wed, 04 Oct 2023 21:07:24 +0200
  • Nieuwe telefoon van Google krijgt thermometer en zeven jaar software-updates
    Google heeft zijn nieuwe telefoons gepresenteerd: de Pixel 8 en de Pixel 8 Pro. De telefoons krijgen verbeterde camera's, verschillende AI-functies en updates tot 2030.
    Wed, 04 Oct 2023 17:10:51 +0200

  • Local Time

    Films op TV

    Categorieen 2 (26)
    Alternatief (426)
    Dagbladen (578)
    Economie (359)
    Energie_en_Klimaat (207)
    Entertainment (115)
    Europa (159)
    Evenementen (181)
    Horoscoop (12)
    ICT (164)
    Internet (439)
    LF2018 (127)
    Maatschappij (20)
    Muziek (10)
    Overheid (110)
    Politiek (70)
    Sport (140)
    Tech (40)
    Trends (40)
    TV (222)
    Valletta2018 (113)
    Weersberichten (23)
    Wetenschap (508)
    World (457)
    Zakelijk (84)
    Zorg (535)

    Regio (22)
    Africa (29)
    Belgie (68)
    Benelux (10)
    China (10)
    Drenthe (19)
    England (29)
    Europa/Belgie (205)
    Europa/Duitsland (63)
    Europa/Engeland (96)
    Europa (70)
    Europa/Spanje (29)
    Friesland (499)
    Groningen (44)
    Malta (113)
    Midden_Oosten (25)
    Nederland (2546)
    World (1098)
    World/England (29)
    World/Japan (37)
    World/Rusland (29)
    World/USA (91)
    Google Ads

    Meest bekeken woensdag
    5150 meest bekeken:
    Elevate B2B Marketing News Weekly Roundup: Experiences Drive Brand Success, New Dall-E 3, & X’s Paid Future (26815)
    Why Innovation Reigns Supreme in 2023 B2B Marketing (26501)
    Content Marketing World 2023: Make Sure You Catch These 10 Sessions #CMWorld (26499)
    Elevate B2B Marketing News Weekly Roundup: Google’s New Enterprise AI & The Rising Importance of B2B Upskilling (26493)
    Top 50 B2B Content Marketing Influencers and Experts To Follow #CMWorld 2023 (26493)
    Top 25 B2B Marketing Influencers and Experts To Follow #MPB2B 2023 (26479)
    12 Can’t Miss Sessions at MarketingProfs B2B Forum #MPB2B (26479)
    Elevate B2B Marketing News Weekly Roundup: Social Engagement Metrics Gain Ground & LinkedIn’s Expanding AI Functionality (26466)
    Grow Your Base: B2B Market Entry Strategies (26466)
    Elevate B2B Marketing Podcast: Customer Engagement in B2B Marketing with Kris Rudeegraap (26466)
    Feeling B2B Video Interviews: 5 Top B2B Marketing Insights From #MPB2B Speakers (26423)
    Elevate B2B Marketing News Weekly Roundup: Influencer Spending To Rise In 2024 & LinkedIn’s New Accessibility Features (26423)
    TopRank Marketing Prepares for Next Level of Growth with New CEO, Donna Robinson (26417)
    Feeling B2B Infographic: What Do 12 Top #MPB2B Speakers Love About B2B Marketing? (26417)
    B2B Marketers on the Move: Celebrating B2B Industry Rising Leadership (26417)
    Elevate B2B Marketing News Weekly Roundup: Bigger B2B Budgets, Marketing AI Usage Study & Instagram’s Longer Reels (26417)
    B2B Marketing Expert Interview Series: Feeling B2B with Wil Reynolds #MPB2B (26417)
    Elevate B2B Marketing News Weekly Roundup: Influencer Marketing’s Growing Importance & Adobe’s New AI (26417)
    B2B Marketing Expert Interview Series: Feeling B2B with Ahava Leibtag #MPB2B (26417)
    B2B Marketing Expert Interview Series: Feeling B2B with Ann Handley #MPB2B (26417)
    Google Ads

    [ WH-Home ] [ News Home ] [ maandag ] [ dinsdag ] [ woensdag ] [ donderdag ] [ vrijdag ] [ zaterdag ] [ zondag ] Zoeken

    Watersportholland News Headlines 2024
    You surf, we serve.
    We much appreciate comments and bug reports.
    zaterdag 4 mei 2024 13:53:19